Reis langs de boeddhistische juwelen in Spiti - Dharamsala

De reis begint
Van Amsterdam vlieg je naar New Delhi waar je in de nacht aankomt. De immigratie duurt even.... het is duidelijk, je bent aangekomen in India. Van het vliegveld word je door de reisbegeleider opgehaald en naar je hotel gebracht waar je dan zeker aan je nachtrust toe zult zijn. In de ochtend ontbijten we samen, maken we kennis met elkaar en bespreken de tips en trucs voor India. Daarna ben je vrij voor een eerste kennismaking met de stad.

New Delhi
New Delhi valt als een warme deken over je heen. Het is een indrukwekkende stad: autoriksja's en fietsriksja's scheren links en rechts om je heen, bedelaars trekken je aandacht, tussendoor scharrelen de heilige koeien en iedereen lijkt je vriendelijk te begroeten. Je kunt een bezoek brengen aan Humayun's Tomb, prachtige architectonische tomben uit de Mughal periode omgeven door tuinen waar je heerlijk doorheen kunt wandelen. Je kunt wandelen in het gebied rondom de Main Bazaar in Pahar Ganj, een wirwar van straatjes met groente- en fruitverkopers, handwerklieden en hier en daar een heilige koe. Of je zoekt de rust en verkoeling van een wandeling in de Lodi garden. Aan het eind van de middag treffen we de voorbereidingen voor de nachtbus naar Manali waar je de volgende dag, in alle vroegte, aankomt.

Manali (hoogte: 2200 meter)
In Manali overnachten we in de buitenwijk Vashisht. Manali betekent 'Huis van Manu', de Noach van het Hinduïsme. Je kunt een wandeling maken, het dorp Vashisht uitlopend, door velden en bossen naar een mooie waterval. Goed om al wat te wennen aan de hoogte want de volgende ochtend vroeg vertrekken we met jeeps naar Kaza. Onderweg naar Kaza kijk je je ogen uit naar de verschillende landschappen die je tegenkomt. We passeren de eeuwig besneeuwde Rohtang La (3980 meter hoog) en gaan bij Gramphu rechtsaf. We komen kuddes geiten tegen waar we ons met de jeep doorheen ploegen, geiten links de berg op- en rechts de berg afjagend. We rijden door de Lahaul Vallei, een rotsachtig, groen bemost gebied met beneden ons de kolkende Chandra rivier. Passeren de Kunzum La op 4551 meter hoogte en bezoeken daar een boeddhistische tempel. Hier zal je de adem worden benomen.... vanwege het uitzicht en vanwege de hoogte. Je hebt het gevoel door een muur van lucht te worden tegengehouden bij elke stap die je zet. De Spiti Vallei geeft je weer een totaal ander beeld met haar woestijnachtige, vele tinten rood, zand kleurige bergen. Uiteindelijk komen we laat in de middag aan in ons hotel in Rangrik op een paar kilometer afstand van Kaza.

Kaza (hoogte: 3600 meter)
Kaza wordt de 'verborgen juweel' genoemd. Op het eerste gezicht ziet het er wat desolaat uit met de zanderige wegen die het dorp in slingeren. Een 'arm' dorp wat je ziet aan de beton blokken huizen, de winkels... het centrale plein, wat een betonnen plaat is. De bevolking lijkt naar binnen gekeerd. Ga eens een uur op het centrale plein zitten en laat het leven in Kaza aan je voorbij trekken. Jongens die voetballen op het plein, kleine bijeenkomsten van mannen die met elkaar praten of schaak spelen, vrouwen die in de winkels kleding vermaken. Je zult de 'rijke' zachtheid van dit dorp ontdekken en de vriendelijke openheid van de mensen. Je doet er goed aan de eerste dag te acclimatiseren en het rustig aan te doen. Het is wennen aan de hoogte en de ijle lucht. Je zult merken dat zelfs een kleine wandeling veel energie kost.

De Spiti Vallei
De Spiti Vallei is een krachtig Shambhala energiegebied. Je merkt dit direct op het moment dat je vanaf de Kunzum La, de Spiti Vallei inrijdt. De energie komt de laatste jaren ook steeds meer aan de oppervlakte.
In de rondreis is bewust geen spiritualiteit of spirituele oefening 'geprogrammeerd'. Het gebied en de kloosters hebben hun eigen energetische kracht en werking. Wel is het mogelijk, tijdens ons verblijf in Rangrik, in de ochtend mee te doen aan een Shambhala meditatie. Om de innerlijke processen te ondersteunen. En is het, in Spiti of Mc Leod Ganj, mogelijk Shambhala inwijding(en) te ontvangen van (één van) de reisbegeleider(s

Ten zuiden van Tibet
Spiti ligt dicht tegen de Tibetaanse grens en wordt daarom Zuid Tibet genoemd. De bevolking is overwegend boeddhistisch en je kunt er de oorspronkelijke Tibetaanse cultuur proeven zonder de inmenging van de Chinezen. In het gebied zijn een paar imposante en belangrijke boeddhistische kloosters te bezoeken.

Tabo Gompa
We bezoeken Tabo Gompa, één van de meest belangrijke kloosters in de Tibetaans boeddhistische wereld. Men zegt dat de huidige Dalai Lama in Tabo met pensioen wil gaan. De gompa is gebouwd in de 10e eeuw door boeddhisten van de Gelukpa orde. Op het eerste gezicht ziet het er niet uit als een klooster, het complex bestaat namelijk uit 9, uit leem opgetrokken, 'tempels'. Maar je stapt binnen in ruimtes met 's werelds best bewaard gebleven Tibetaanse kunst, in levendige beelden en fresco's.

Ki Gompa
We klimmen met de jeep nog wat hoger en bezoeken de Ki Gompa op 4100 meter. De grootste gompa in Spiti, net als de Tabo Gompa gebouwd door boeddhisten van de Gelukpa orde. De gompa heeft een 3-tal invasies van andere volkeren en een aardbeving overleefd. De restauratie was in 2000 net op tijd klaar voor de uitvoering van het kalachakra ritueel door de Dalai Lama. Het dorpje Kibber ligt op 4200 meter hoogte. Een vriendelijk dorp waar de tijd lijkt stil te staan. De wit Tibetaanse huisjes met hun dikke, donkere rieten daken steken prachtig af tegen de blauwe lucht. Het is 'heelrijk' om door dit dorpje te wandelen, stil te staan en contact te maken met de kinderen, de mensen en de natuur....

Spiti
Spiti is een rijk gebied aan kloosters en natuur ….. Je kunt naar Dhankar Gompa, een hoog in de rotsen opgenomen, 1000 jaar oud, klooster. Dhankar betekent 'plaats die niet kan worden ingenomen' en was voorheen de hoofdstad van Spiti. Je kunt wandelen in het Pin Valley National Park waar een kans is dat je de ibex en het sneeuwluipaard tegenkomt. En je een bezoek kunt brengen aan de 600 jaar oude Kungri Gompa. Vroeg in de ochtend vertrekken we met de jeeps naar Keylong. De vroege ochtendlucht en -licht geven de bergen een heel andere kleur dan we op de heenweg hebben gezien. Bij Gramphu gaan we weer rechtsaf en komen in de loop van de middag in Keylong aan.

Keylong (hoogte: 3350 meter)
Waar ter wereld kun je wakker worden en vanuit je bed kijken naar bergen met groen, agrarische velden en het glinsteren van de gletsjers in de opkomende zon. Het leuke aan Keylong is dat de main bazaar gevuld is met winkeltjes met producten die de locale bevolking voor het dagelijks gebruik nodig heeft. Stukken staal worden tot potten en pannen gebeiteld, hout wordt bewerkt tot stoelen en bedden, brood wordt voor je neus gebakken, een elektriciteitswinkel... In Keylong kun je een paar mooie wandelingen maken naar de Khardong Gompa en Shashur Gompa. Ook een local bus is een Indiase ervaring die niet kan ontbreken in het reisprogramma. Locals die hun plekje vinden in het gangpad of de kans dat een oud gerimpeld vrouwtje half op je knieën zit omdat de bus overvol raakt. Met de local bus vertrekken we naar Manali.

Manali
Mocht je nog niet genoeg gompa's hebben gezien dan kun je in het Tibetaanse gebied in Manali de Gadhan Thekchokling Gompa bezoeken.
Je kunt gaan shoppen op de verschillende markten en in de winkelstraatjes van Manali. Een bezoek brengen aan Old Manali of door Old Manali heen, rechtsaf een 12 kilometer lange wandeling maken, langs de Beas rivier naar de Solang Vallei.

Met de jeep gaan we van Manali naar Mc Leod Ganj.

Mc Leod Ganj (hoogte: 1700 meter)
Mc Leod Ganj ligt net boven Dharamsala en is in de loop der jaren uitgegroeid tot een ware toeristische plaats voor spirituele zoekers. Je kunt er mediteren, boeddhistische lessen volgen of na een lange wandeling een welverdiende Tibetaanse massage ondergaan. Het straatbeeld is roodgekleurd door de gewaden van de vriendelijke boeddhistische monniken. Restaurantjes, video movies, boekenwinkels, groente- en fruitstalletjes en wall to wall winkeltjes waar je Tibetaanse souvenirs kunt kopen. We bezoeken het Tsuglagkhang Complex even buiten Mc Leod. De Tsuglagkhang is equivalent aan de Jokhang tempel in Lhasa en herbergt een 3 meter hoog beeld van de Sakyamuni boeddha. Naast de Tsuglagkhang is de Kalachakra tempel met de kalachakra (wheel of time) mandala.

De Kora
De boeddhistische monniken lopen een kora, een ritueel rondje, rondom het Tsuglagkhang complex. Een werkelijk prachtige wandeling met uitzicht op bergen, onderweg een wirwar van gebedsvlaggetjes, prayer wheels en natuurlijk de heilige koe. Je loopt het rondje met de klok mee. Heilige koeien trekken zich daar niet veel van aan en je kunt ze dus met hun gevaarlijk uitziende horens op ramkoers tegenkomen. Durf je de uitdaging (nog) niet aan....? Wacht dan op een boeddhistische monnik, verschuil je daarachter en passeer zo de heilige koe.

Een vleugje Tibet
Je kunt het Gangchen Kyishong bezoeken, 'het binnenhof' van de Tibetaanse regering in ballingschap, met haar bibliotheek en cultureel museum. En het Norbulingka instituut waar traditioneel Tibetaanse kunst wordt geleerd als: houtbewerking, beeldhouwkunst en het schilderen van een thangka. Mc Leod Ganj wordt omgeven door bergen en ligt midden in het veelkleurige groen. Mooie wandelingen zijn te maken naar Dharamkot, naar het Dal Lake en naar Bhagsu. In Bhagsu kun je een tempel bezoeken en na passeren van het zwembad doorlopen naar een waterval.

In een comfortabele nachtbus reizen we terug naar New Delhi, de laatste bestemming van onze reis.

New Delhi
In New Delhi kun je je nog eenmaal storten in de Indiase drukte en een bezoek brengen aan het Red Fort en de Jama Masjid moskee in Old Delhi. In de straatjes van de Chandni Chowk is het echt Indiaas winkelen. Het verkeer...? Ossenkarren, bellende fietsriksja's, zwaar beladen kamelen en heilige koeien. Alles loopt en kruipt hier door elkaar. Je kunt ook winkelen in het meer westerse Connaugh Place. Je vindt daar prachtige antiekzaken, zijdewinkels, sieradenshops en boetiekjes.

Het is alweer tijd om afscheid van elkaar te nemen en in de avond vertrekken we met de taxi naar het vliegveld voor de vlucht naar Amsterdam.

Boeddha: "Er is geen weg naar geluk, geluk is de weg........"